fbpx
logo
Szukaj
open close
logo
Szukaj
Szukaj

Gospodarka cukrowa – sprawdź czy masz cukrzycę

Gospodarka cukrowa – sprawdź czy masz cukrzycę

gospodarka-cukrowa.jpg

Aktualnie coraz więcej osób ma problemy z prawidłowym funkcjonowaniem gospodarki cukrowo-insulinowej. Często problem ten występuje już nawet u dzieci. Bagatelizowanie tego rodzaju zaburzeń może na przestrzeni krótszego lub dłuższego okresu czasu, wiązać się z rozwinięciem się cukrzycy typu II. Warto więc, aby problem został odpowiednio zdiagnozowany by można było podjąć odpowiednie kroki i zapobiec rozwojowi tego schorzenia. Najistotniejszym czynnikiem będzie tu odpowiednia dieta.

Badania jakie można wykonać w celu oceny gospodarki cukrowej i insulinowej, to przede wszystkim poziom glukozy i insuliny na czczo. Poziom glukozy na czczo powinien wynosić do 100 mg/dl (<5,6 mmol/l). Jeżeli poziom glukozy na czczo kształtuje się pomiędzy 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l), mówimy o nieprawidłowej tolerancji glukozy. Jeżeli w 2 oznaczeniach poziom glukozy na czczo przekroczy 126 mg/dl, mówimy o cukrzycy.

Poziom insuliny na czczo natomiast powinien być jednocyfrowy mimo, że normy laboratoryjne mieszczą się  w zakresie 6-25 mU/l. Jeżeli insulina na czczo wynosi 10 i więcej mU/l, wskazuje to na występowanie problemu z insulinoopornością. Czasem jednak zdarza się, że insulina na czczo jest jednocyfrowa, ale występuje za duży jej wyrzut po obciążeniu glukozą i także jest to zjawisko nieprawidłowe. Dlatego badanie glukozy i insuliny na czczo nie daje nam całościowego poglądu na to, jak wygląda gospodarka cukrowa.

 

Jeżeli poziom glukozy na czczo wynosi do 115 mg/dl możemy wykonać OGTT czyli doustny test tolerancji glukozy. Badanie to polega na wypiciu 75 g glukozy rozpuszczonej w 250 ml wody (u dzieci: 1,75 g glukozy/kg masy ciała; maksymalnie 75 g glukozy). Oznaczenia glukozy oraz insuliny powinny być wykonane pięciopunktowo: na czczo, po 30 minutach, po 1 godzinie, po 2 godzinach oraz po 3 godzinach. 5-punktowa krzywa cukrowa i insulinowa są niezbędne, aby móc całościowo ocenić gospodarkę cukrowo-insulinową. Poziom glukozy na czczo powyżej 115 mg/dl jest przeciwwskazaniem do wykonania badania; podobnie jak nie powinno się go wykonywać u pacjentów w ciężkim stanie ogólnym, czy też u osób z ostrymi chorobami przewodu pokarmowego.

Niestety nadal często możemy się spotkać z wykonaniem testu OGTT, w którym oznaczana jest tylko glukoza na czczo oraz po 2 godzinach od wypicia roztworu, natomiast badanie poziomu insuliny nie jest wykonywane. Zwykle jednak, to ten parametr jako pierwszy wykazuje nieprawidłowości.

O czym należy pamiętać wykonując badanie krzywej cukrowej i insulinowej, aby badanie to wyszło miarodajnie?

  • Na 3-4 dni przed badaniem pacjent powinien spożywać minimum 150 g węglowodanów, powinny być to węglowodany złożone. Nie należy stosować żadnych restrykcyjnych diet
  • Badanie nie powinno być wykonywane w trakcie infekcji
  • Na 3 dni przed badaniem nie należy spożywać alkoholu
  • Należy zgłosić lekarzowi leki, które mogą mieć wpływ na poziom glukozy
  • Metformina powinna być odstawiona na kilka dni przed badaniem
  • Ostatni posiłek należy spożyć najpóźniej na 8 godzin przed badaniem
  • Badanie powinno być wykonane w spokoju – przed badaniem nie należy podejmować intensywnego wysiłku fizycznego, np. długiego spaceru czy biegu, natomiast w trakcie badania należy siedzieć lub leżeć i nie przemieszczać się np. do toalety. Takie postępowanie może zaburzyć wynik badania
  • W trakcie badania nie należy również spożywać żadnych płynów, posiłków, nie wolno także palić papierosów, nie należy też przyjmować żadnych leków
  • Badanie należy przeprowadzić w porze porannej, gdyż popołudniu tolerancja glukozy ulega zmniejszeniu

Należy pamiętać, iż fałszywie dodatni wynik badania może wystąpić także u osób znajdujących się w silnym stresie, a także u osób głodzonych. Niektóre leki, takie jak np. glikokortykosteroidy, czy też leki psychotropowe również mogą spowodować otrzymanie wyników fałszywie dodatnich. Natomiast obniżenie tolerancji węglowodanów może nastąpić na skutek stosowania diety niskowęglowodanowej, u osób starszych oraz po nadmiernym wysiłku fizycznym.

Kolejnym badaniem jakie można wykonać celem sprawdzenia jak funkcjonuje gospodarka cukrowa, jest badanie hemoglobiny glikowanej HbA1c.  Badanie to pozwala ocenić w jakim zakresie zachodzi w organizmie proces glikacji, czyli nieenzymatycznego łączenia się glukozy z wolnymi grupami aminowymi białek. Zaobserwowano, że poziom glikowanych białek jest proporcjonalny do stężenia glukozy we krwi, zatem poziom hemoglobiny glikowanej wzrasta w przebiegu cukrzycy. W badaniu tym istotne jest zjawisko glikacji hemoglobiny, ponieważ ma ona stosunkowo długi okres półtrwania we krwi.

Oprócz badania hemoglobiny glikowanej ocenić można również stopień glikacji innych białek, np. fruktozoaminy. Ma ona krótszy okres półtrwania niż hemoglobina i pozwala ocenić stan gospodarki cukrowej na przestrzeni kilku, kilkunastu dni. Hemoglobina glikowana natomiast ocenia wyrównanie metaboliczne pacjenta na przestrzeni 4-6 tygodni.

Pamiętaj, że w celu prawidłowej interpretacji wyników, polecamy umówić się na wizytę do dietetyka klinicznego.

Uwaga: ważne informacje, przeczytaj zanim zastosujesz lub skopiujesz.

 

 

 

Autor



Joanna Jędrzejczak-Jackowska

Aktualnie coraz więcej osób ma problemy z prawidłowym funkcjonowaniem gospodarki cukrowo-insulinowej. Często problem ten występuje już nawet u dzieci. Bagatelizowanie tego rodzaju zaburzeń może na przestrzeni krótszego lub dłuższego okresu czasu, wiązać się z rozwinięciem się cukrzycy typu II. Warto więc, aby problem został odpowiednio zdiagnozowany by można było podjąć odpowiednie kroki i zapobiec rozwojowi tego schorzenia. Najistotniejszym czynnikiem będzie tu odpowiednia dieta.

Badania jakie można wykonać w celu oceny gospodarki cukrowej i insulinowej, to przede wszystkim poziom glukozy i insuliny na czczo. Poziom glukozy na czczo powinien wynosić do 100 mg/dl (<5,6 mmol/l). Jeżeli poziom glukozy na czczo kształtuje się pomiędzy 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l), mówimy o nieprawidłowej tolerancji glukozy. Jeżeli w 2 oznaczeniach poziom glukozy na czczo przekroczy 126 mg/dl, mówimy o cukrzycy.

Poziom insuliny na czczo natomiast powinien być jednocyfrowy mimo, że normy laboratoryjne mieszczą się  w zakresie 6-25 mU/l. Jeżeli insulina na czczo wynosi 10 i więcej mU/l, wskazuje to na występowanie problemu z insulinoopornością. Czasem jednak zdarza się, że insulina na czczo jest jednocyfrowa, ale występuje za duży jej wyrzut po obciążeniu glukozą i także jest to zjawisko nieprawidłowe. Dlatego badanie glukozy i insuliny na czczo nie daje nam całościowego poglądu na to, jak wygląda gospodarka cukrowa.

 

Jeżeli poziom glukozy na czczo wynosi do 115 mg/dl możemy wykonać OGTT czyli doustny test tolerancji glukozy. Badanie to polega na wypiciu 75 g glukozy rozpuszczonej w 250 ml wody (u dzieci: 1,75 g glukozy/kg masy ciała; maksymalnie 75 g glukozy). Oznaczenia glukozy oraz insuliny powinny być wykonane pięciopunktowo: na czczo, po 30 minutach, po 1 godzinie, po 2 godzinach oraz po 3 godzinach. 5-punktowa krzywa cukrowa i insulinowa są niezbędne, aby móc całościowo ocenić gospodarkę cukrowo-insulinową. Poziom glukozy na czczo powyżej 115 mg/dl jest przeciwwskazaniem do wykonania badania; podobnie jak nie powinno się go wykonywać u pacjentów w ciężkim stanie ogólnym, czy też u osób z ostrymi chorobami przewodu pokarmowego.

Niestety nadal często możemy się spotkać z wykonaniem testu OGTT, w którym oznaczana jest tylko glukoza na czczo oraz po 2 godzinach od wypicia roztworu, natomiast badanie poziomu insuliny nie jest wykonywane. Zwykle jednak, to ten parametr jako pierwszy wykazuje nieprawidłowości.

O czym należy pamiętać wykonując badanie krzywej cukrowej i insulinowej, aby badanie to wyszło miarodajnie?

  • Na 3-4 dni przed badaniem pacjent powinien spożywać minimum 150 g węglowodanów, powinny być to węglowodany złożone. Nie należy stosować żadnych restrykcyjnych diet
  • Badanie nie powinno być wykonywane w trakcie infekcji
  • Na 3 dni przed badaniem nie należy spożywać alkoholu
  • Należy zgłosić lekarzowi leki, które mogą mieć wpływ na poziom glukozy
  • Metformina powinna być odstawiona na kilka dni przed badaniem
  • Ostatni posiłek należy spożyć najpóźniej na 8 godzin przed badaniem
  • Badanie powinno być wykonane w spokoju – przed badaniem nie należy podejmować intensywnego wysiłku fizycznego, np. długiego spaceru czy biegu, natomiast w trakcie badania należy siedzieć lub leżeć i nie przemieszczać się np. do toalety. Takie postępowanie może zaburzyć wynik badania
  • W trakcie badania nie należy również spożywać żadnych płynów, posiłków, nie wolno także palić papierosów, nie należy też przyjmować żadnych leków
  • Badanie należy przeprowadzić w porze porannej, gdyż popołudniu tolerancja glukozy ulega zmniejszeniu

Należy pamiętać, iż fałszywie dodatni wynik badania może wystąpić także u osób znajdujących się w silnym stresie, a także u osób głodzonych. Niektóre leki, takie jak np. glikokortykosteroidy, czy też leki psychotropowe również mogą spowodować otrzymanie wyników fałszywie dodatnich. Natomiast obniżenie tolerancji węglowodanów może nastąpić na skutek stosowania diety niskowęglowodanowej, u osób starszych oraz po nadmiernym wysiłku fizycznym.

Kolejnym badaniem jakie można wykonać celem sprawdzenia jak funkcjonuje gospodarka cukrowa, jest badanie hemoglobiny glikowanej HbA1c.  Badanie to pozwala ocenić w jakim zakresie zachodzi w organizmie proces glikacji, czyli nieenzymatycznego łączenia się glukozy z wolnymi grupami aminowymi białek. Zaobserwowano, że poziom glikowanych białek jest proporcjonalny do stężenia glukozy we krwi, zatem poziom hemoglobiny glikowanej wzrasta w przebiegu cukrzycy. W badaniu tym istotne jest zjawisko glikacji hemoglobiny, ponieważ ma ona stosunkowo długi okres półtrwania we krwi.

Oprócz badania hemoglobiny glikowanej ocenić można również stopień glikacji innych białek, np. fruktozoaminy. Ma ona krótszy okres półtrwania niż hemoglobina i pozwala ocenić stan gospodarki cukrowej na przestrzeni kilku, kilkunastu dni. Hemoglobina glikowana natomiast ocenia wyrównanie metaboliczne pacjenta na przestrzeni 4-6 tygodni.

Pamiętaj, że w celu prawidłowej interpretacji wyników, polecamy umówić się na wizytę do dietetyka klinicznego.

Uwaga: ważne informacje, przeczytaj zanim zastosujesz lub skopiujesz.

 

 

 

Autor

Joanna Jędrzejczak-Jackowska
4 stycznia 2017

Tagi

Pozostaw komentarz

Trzeba się zalogować, aby dodawać komentarze.

Podobne tematy

kawa rozpuszczalna, kawa

Kawa rozpuszczalna – pić czy nie pić?

Kawa rozpuszczalna przez większość z nas nie jest uznawana za  wysokiej jakości produkt spożywczy. Jej smak, sposób pozyskania, a także szybki proces parzenia nie wiąże się w żaden sposób z tradycyjnym rytuałem przygotowywania porannej kawy…

WIĘCEJ >

Czy mięso mrożone jest gorsze niż świeże?

Mrożenie Jak ktoś pamięta z fizyki z podstawówki, to jest proces zamiany wody w lód. W zasadzie większość rzeczy składa się zwody, krew, tkanki, mięśnie itd. Ba! Nawet w tłuszczu jest woda, dlatego należy wytapiać…

WIĘCEJ >
woda z cytryną, woda, cytryna, zgaga, refluks

Czy dieta zasadowa jest skuteczna? Test pH cytryny

Jest dużo sprzeczności na temat tego, jakie pH ma cytryna, jakie woda, a jakie jest dla nas odpowiednie. Czy jak wypijasz kwaśne to niszczysz sobie żołądek, a jak wypijasz zasadowe to przynosisz ulgę? Sprawdź, czy…

WIĘCEJ >

Emocje a jedzenie – jemy po to, żeby żyć

Jedzenie bardzo często jest właśnie rodzajem ucieczki od emocji. Takie czynności powtarzane regularnie prowadzą nas niestety do uzależnienia od jedzenia. Kiedy emocje prowadzą nas w niewłaściwe nawyki?

WIĘCEJ >