logo
Szukaj
open close
logo
Szukaj
Szukaj

Kompendium wiedzy: Cholesterol – część 1

Kompendium wiedzy: Cholesterol – część 1

cholesterol-870-ajwendieta.jpg


Zdecydowałem się napisać to kompendium, ponieważ nadal spotykam ogromną ilość ludzi, którzy noszą w sobie lęk przed spożywaniem produktów bogatych w cholesterol, bazując na przekonaniach, które ugruntowały się na podstawie informacji pozyskanych z mediów, od lekarzy, naukowców uczelni wyższych, dietetyków, rodziny, znajomych itp.

Żyjemy w czasach, w których dostęp do wiedzy jest niebywały i z tego niewątpliwie należy się cieszyć. Nie znoszę natomiast, kiedy sprzedaje się nam tę wiedzę w formie mocno agresywnej, co czyni wielu producentów, którzy dzięki nowoczesnym technikom marketingowo-sprzedażowym próbują wytworzyć w nas potrzebę posiadania ich produktów. Czujemy się często bombardowani informacjami z każdej strony – sięgnij po to, to jest dla Ciebie najlepsze rozwiązanie, nasz produkt Cię uzdrowi, wspomoże Twój układ trawienny, obniży Twój poziom cholesterolu, zadba o Twoje serce – kup to i to…Najważniejsza jest świadomość własnych potrzeb oraz umiejętność samodzielnego, krytycznego myślenia, dlatego celem, który sobie stawiam pisząc to kompendium jest edukacja i poszerzanie świadomości społeczeństwa na temat niesamowitego wpływu prawidłowego żywienia na dobry stan zdrowia i profilaktykę całej gamy chorób. Przy okazji liczna grupa ludzi zawodowo zajmujących się zdrowiem na tym skorzysta.

Oto i on – cholesterol, związek o kluczowym znaczeniu dla zdrowia

  • Najważniejszy członek steroidowej rodziny tłuszczów.
  • Prekursor kortyzolu – najważniejszego hormonu stresu, wydzielanego przez nadnercza, który odpowiada m.in. za metabolizm glukozy, białek, tłuszczów; regulację ciśnienia krwi; prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego; rozmieszczenie tkanki tłuszczowej; reakcję na stres psychiczny i fizyczny itd.
  • Uczestnik syntezy hormonów płciowych męskich i żeńskich (testosteron, DHEA, ADT, estradiol, progesteron), spełniających niezliczoną ilość ważnych funkcji w organizmie np. wpływając na strukturę białkową mięśni, potencję seksualną mężczyzny, płodność kobiety, sprawność mięśni, właściwy rozwój kości i stawów.
  • Podstawowy składnik aldosteronu – hormonu sterydowego, odpowiadającego za poprawne funkcjonowanie całej gospodarki wodno-elektrolitowej.
  • Fundamentalny ingredient błon komórkowych i mitochondriów naszych komórek, zapewniający prawidłową czynność wszystkich narządów (92% cholesterolu występuję w komórkach).
  • Niezbędny związek dla właściwego rozwoju układu nerwowego i mózgu u dzieci.
  • Główny sterol tkanki nerwowej (~25% wszystkich lipidów w mózgu dorosłego człowieka, a ponad 40% w przypadku nerwów obwodowych).
  • Substancja nadająca komórkom należną formę i sztywność, co wspomaga ich naturalną obronę przed atakiem drobnoustrojów.
  • Stanowi część strukturalną receptorów błony komórkowej, zwłaszcza konieczny do poprawnego działania receptorów serotoniny w mózgu, która jest bardzo istotnym neuroprzekaźnikiem i oprócz samopoczucia reguluje m.in.: perystaltykę jelit, sen, zdolności poznawcze, funkcje seksualne.
  • Uczestnik wielu procesów przemiany materii białek, hormonów, elektrolitów, witamin, który wpływa na uwalnianie wszystkich substancji energetycznych.
  • Twórca prowitaminy D3, która po dalszych przemianach w wątrobie i nerkach staje się aktywną postacią mającą bardzo szeroki wpływ na samopoczucie, absorpcję i transport wapnia, układ kostny, zapobieganie chorobom przewlekłym i nowotworom.
  • Związek kluczowy dla wytwarzania kwasów żółciowych w wątrobie, które są odpowiedzialne za emulgację, trawienie i wchłanianie tłuszczów pokarmowych oraz lepszą przyswajalność witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A,D,E,K).
  • Silny antyoksydant w walce z wolnymi rodnikami.
  • Izolator elektryczny (zapobiega wyciekom jonów), strukturalna podpora sieci neuronowej, przeciwutleniacz i funkcjonalny składnik wszystkich membran komórkowych w mózgu.
  • Oplata neuroprzekaźniki, wpływa na powstawanie i funkcjonowanie synaps mózgowych.
  • Bierze udział w naprawie tkanek – to dzięki niemu organizm może zastępować komórki stare i zniszczone nowymi, leczyć rany, uszkodzenia, odnawiać włosy i paznokcie.

Koniec ze złym i dobrym cholesterolem

Irytuje mnie, kiedy używa się terminów „dobry cholesterol” i „zły cholesterol”. Jeżeli takim słownictwem posługuje się lekarz, czy dietetyk – moim zdaniem świadczy to o kompletnym braku jego wiedzy na temat tego związku, mam tutaj na myśli: budowę, funkcję i choćby transport we krwi. Chcę powiedzieć to głośno i wyraźnie – cholesterol nie ma podziału na dobry i zły! To, co przyjęło się nazywać „dobrym cholesterolem” to frakcja lipoproteinowa HDL o wysokiej gęstości (lipoproteiny, czyli połączenie białek z lipidami), natomiast miano „złego cholesterolu” przyjęła frakcja lipoprotein LDL o niskiej gęstości. Wiemy już, czym są LDL i HDL oznaczane we krwi podczas podstawowych badań lipidogramu. Teraz czas na konkretne informacje.

Polecamy webinarium „Tłuszcze i cholesterol”, poznaj całą prawdę.

Skąd się bierze cholesterol ?

Cholesterol jako lipid nie jest w stanie rozpuścić się w wodzie, dlatego aby mógł być rozprowadzany przez krew po całym organizmie niezbędne jest jego połączenie z właściwym białkiem. Wiąże się właśnie z frakcją LDL lub HDL, tworząc kompleksy. Warstwa zewnętrzna rozpuszcza się w wodzie, natomiast wewnętrzna zawiera tłuszcze i cholesterol. Lipoproteiny LDL wytwarzane są z frakcji VLDL (o bardzo niskiej gęstości), pobierają one wyprodukowany w wątrobie cholesterol (> 80%) i transportują go do wszystkich komórek naszego organizmu, włączając w to naczynia krwionośne. Każda nasza komórka posiada specjalny receptor dla LDL, umożliwiający absorpcję lipoprotein wraz z ładunkiem, czyli cholesterolem.

LDL vs. HDL

Cholesterol trafia do mitochondriów, gdzie jest kluczowym związkiem regulującym wzrost i czynność komórek, uszczelniającym ściany komórkowe, decydującym o ich właściwościach fizykochemicznych oraz ochronie przed zmianami nowotworowymi. Frakcja ta jest zatem nieodzowna dla właściwego funkcjonowania wszystkich komórek oraz produkcji hormonów steroidowych regulujących prawie wszystkie procesy metaboliczne, co oznacza dla nas utrzymanie funkcji życiowych. Lipoproteiny HDL pobierają natomiast cholesterol dostarczony z pożywienia oraz niezaakceptowany przez komórki i ściany tętnic. Transport z cholesterolem dociera do wątroby, gdzie ulega następującemu przeznaczeniu: ponad 80% zostaje użytych do produkcji kwasów żółciowych, a pozostała część do resyntezy frakcji HDL i cholesterolu. 75-80% cholesterolu krążącego we krwi jest dystrybuowane przez LDL, natomiast pozostałe 15-20% przez HDL. W przypadku kobiet poziom HDL jest bardzo dobrym wskaźnikiem i właściwie jedynym istotnym w przewidywaniu przyszłego zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe. Im wyższy jest ten poziom, tym ryzyko znacząco spada. Cząstki lipoprotein LDL możemy podzielić z kolei na małe i gęste (utlenione, reaktywne) oraz duże i puszyste (inaczej – normalne, natywne). Te pierwsze powstały w wyniku procesów oksydacji i są niebezpieczne dla naszego zdrowia. LDL duże i puszyste są nieszkodliwe i syntetyzowane codziennie, aby zaspokoić potrzeby metaboliczne organizmu. Aby sprawdzić, które cząsteczki LDL przeważają u nas należy podzielić liczbę trójglicerydów przez HDL i jeżeli stosunek ten wynosi poniżej 2 to mamy głównie duże i puszyste cząstki lipoprotein, a więc nieszkodliwe dla naszego zdrowia. Otrzymany wynik powyżej 3 oznacza wysokie ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia ze względu na dominację głównie małych i gęstych cząsteczek LDL. Na gęstej odżywczo diecie paleo bogatej w białko i tłuszcze zwierzęce o umiarkowanej ilości węglowodanów najczęściej obserwujemy: ↑ HDL, ↓ TG, a LDL we krwi stają się większe i puszyste. Zmiany te redukują znacząco ryzyko chorób układ krążenia.

Hipercholesterolemia wrodzona (rodzinna)

Szacuje się, że mniej, niż 1% populacji może cierpieć z powodu wady genetycznej, wpływającej na zdolność organizmu do metabolizowania cholesterolu. Określa się ją fachowo hipercholesterolemią rodzinną lub wrodzoną. Schorzenie to polega na upośledzonej czynności komórek, związanej z uszkodzeniem receptora dla kompleksu lipoprotein LDL. Komórki mają problem z pobraniem i absorpcją potrzebnej ilości cholesterolu, podczas, gdy wątroba bez żadnych limitów go produkuje. Sytuacja bardzo podobna do insulinooporności, gdzie trzustka w początkowym etapie produkuje duże ilości insuliny, natomiast komórki są „głuche” i nie chcą słuchać, w związku z czym mamy wysoki poziom cukru, insuliny i głodne, oporne komórki, które nie potrafią tego cukru zmetabolizować. Wracając do hipercholesterolemii komórkom w tym przypadku brakuje cholesterolu, który spełnia szereg kluczowych funkcji, co może prowadzić do przedwczesnych zwyrodnień nowotworowych. Utrzymujący się skrajnie wysoki poziom cholesterolu całkowitego (przeważnie jest to powyżej 400 mg/dl = 10,35 mmol/l) oraz LDL (przeciętnie > 195 mg/dl = 5 mmol/l) może spowodować odkładanie się rozproszonych złogów w narządach wewnętrznych, które można usunąć z pomocą chirurga. Bardzo często przyczyną zgonów takich pacjentów jest niewydolność  narządowa oraz rozległe zwyrodnienia nowotworowe na skutek niewystarczającego zaopatrzenia komórek w silną substancję antyoksydacyjną, jaką jest cholesterol. Tak więc, wcale nie arterioskleroza naczyń, czy zawał serca. Wyjściem z sytuacji niekoniecznie jest przyjmowanie statyn, czyli leków mających na celu redukcję poziomu cholesterolu, jednocześnie mających szereg negatywnych skutków ubocznych dla organizmu, ponieważ przypomnę, że przyczyną jest defekt genetyczny receptora dla LDL. Nie chodzi nam zatem o leczenie objawów, lecz o holistyczne podejście do zdrowia i respektowanie własnych ograniczeń. Najlepszym rozwiązaniem jest przede wszystkim odpowiednie odżywianie i styl życia oraz suplementacja.

Postępowanie z pacjentem z hipercholesterolemią rodzinną

Nie ma konieczności porzucania paleo diety u takiego pacjenta, ponieważ taka osoba uzyska znakomite rezultaty stosując się do następujących zaleceń:

  • Umiarkowana ilość węglowodanów, pochodzących ze źródeł naturalnych (dopasowana do aktywności fizycznej i stanu zdrowia organizmu).
  • Eliminacja z diety: zbóż zawierających gluten, nabiału, cukru, fruktozy, olejów roślinnych rafinowanych i wszelkiej przetworzonej żywności, która będzie stymulować wzrost cząstek małych i gęstych LDL oraz poziom trójglicerydów.
  • Zwiększenie ilości kwasów tłuszczowych jednonienasyconych w diecie (oliwa z oliwek, awokado, orzechy laskowe, migdały).
  • Kontrolowane spożycie jaj i podrobów.
  • Warzywa w każdym posiłku, zwłaszcza zielone: brokuł, jarmuż, kalarepa, natka pietruszki, kapusta itd.
  • Suplementacja witaminą D3, K2 MK7, jodem, wodą z solą himalajską, tranem naturalnym (polecam zweryfikować poziom metabolitu 25(OH) przed przystąpieniem do suplementacji D3 + K2 w celu dobrania odpowiedniej dawki).
  • Unikanie silnych stymulantów (kawa, papierosy, alkohol).
  • Lekka aktywność fizyczna.
  • Odpowiednia ilość snu i praca nad reakcją na stresory, które stymulują nadnercza do produkcji kortyzolu i zwiększają zapotrzebowanie na cholesterol.
  • Regularne badania lipidogramu i na tej podstawie dokonywanie korekt w diecie.

W przypadku hipercholesterolemii nie ma łatwych odpowiedzi, dlatego pacjent powinien pozostawać w regularnym kontakcie z dietetykiem lub kompetentnym lekarzem.

Zobacz również Kompedium wiedzy: Cholesterol – część 2

Mateusz Durbas – dyplomowany dietetyk, miłośnik diety paleo i medycyny naturalnej.

Jeśli podobał Ci się artykuł, obejrzyj także szkolenie z Mateuszem Durbasem na AJWEN.TV

Artykuł stworzony na wyłączność portalu ajwendieta.pl

Przedstawiona w powyższym artykule treść ma cel edukacyjny i nie może być traktowana jako substytut kompetentnej porady lekarskiej.

Uwaga – ważne informacje, przeczytaj zanim zastosujesz lub skopiujesz.

Mateusz Durbas – dyplomowany dietetyk, miłośnik diety paleo i medycyny naturalnej.


Autor



Mateusz Durbas

Podobne tematy

5 powodów dla których gotowanie Paleo jest tanie

Dobrze wiesz ile kosztują drożdżówki, pączki, batoniki, czekolady, wafelki, ciasteczka, babeczki, czekoladki prawda? Z jaką łatwością wydajesz pieniążki na kawałek ciastka w kawiarni i ile tych pysznych kawałków już zjadłeś?

WIĘCEJ >

Jestem na diecie, ale nie chudnę – co jest przyczyną?

Zwykle problem dotyka kobiety, gdyż ich organizm jest dużo bardziej skomplikowany. Skomplikowanie to polega na tym, że kobieta miesiączkuje, rodzi (…)

WIĘCEJ >

Martwienie się jest bez sensu!

Tak, tak wiem… No łatwo się mówi, ale co nam daje martwienie? Tracenia czasu!! Sytuacja z wczoraj…. Budzę się rano, (…)

WIĘCEJ >

Metale ciężkie – sprawdź, czy jesteś nimi zatruty

Metale ciężkie – co może świadczyć o tym, że jesteś nimi zatruty? Sprawdź najczęstsze objawy. Jeśli zauważysz u siebie choć (…)

WIĘCEJ >

Komentarzy: 3

  1. Dor Dab 15 września 2015 o 13:58

    W jaki sposób cholesterol wpływa na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej ?

  2. Enn 30 października 2015 o 22:45

    Niestety cierpie na hipercholeserolemie i insulinoopornosc – na ile jajek i tluszczy mogę sobie pozwolić? Nie wiem jak podejsc do tej diety aby sobie nie zaszkodzic i nie stresowac zjadajac tluste produkty i majac w głowie swoje wyniki badan. Najwyzsza wartosc cholesterolu calkowitego jaka zanotowalam u siebie to bylo 500 obecnie wynosi 300 hdl – 130 Naczbicie cholesterolu pije obecnie olej lniany tloczony na zimno oraz ostropest plamisty i nasiona wiesiolka. Jem uzo warzyw i malo weglowodanow ale planuje zrezygnowac z nich calkowicie poniewaz pogorszyly mi sie wyniki cukrow 🙁 Prosze o rady odnosnie diety. Z góry dziękuje i życze dużo zdrowia

  3. Salvate 15 stycznia 2016 o 10:13

    Klika potrzebnych informacji aby mieć świadomość dlaczego należy zwracać uwagę na cholesterol.

Pozostaw komentarz

Trzeba się zalogować, aby dodawać komentarze.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl