logo
Szukaj
open close
logo
Szukaj
Szukaj

Ziarna chia – skarbnica składników odżywczych czy zbędny wydatek?

Ziarna chia – skarbnica składników odżywczych czy zbędny wydatek?

nasiona-chia-czy-sa-zdrowe-1024x662.jpg

Nasiona Chia

Uznane są za bogactwo składników mineralnych i witaminowych, ale przede wszystkim bogate źródło kwasów omega 3 i z tego powodu są bardzo chętnie konsumowane. Przyrządza się z nich głównie puddingi, choć zapewne przepisów kulinarnych na sławne nasiona jest wiele. Czy mamy jakąś korzyść z konsumpcji czegoś co z jednej strony wejdzie, a z drugiej wyjdzie? Nasiona Chia mianowicie otoczone są twardą celulozową łupiną, a jak wiadomo człowiek nie trawi celulozy. Zatem by czerpać z nich jakiekolwiek korzyści należałoby ziarno wykiełkować lub zmielić przed zjedzeniem. Pojawia się zatem pytanie, czy coś co wymaga takiej obróbki by było strawne jest fizjologicznym pokarmem człowieka i niemal na siłę chcemy czerpać z tego korzyści.

Wartość odżywcza

Nasiona Chia są bogate w kwasy omega 3, białko oraz witaminy i minerały. Zawierają w składzie: 11g błonnika, 4,4 g białka, 4,9 g kwasów omega 3, 1,6 g kwasów omega 6, 177 mg wapnia, 0,1 mg miedzi, 265 mg fosforu, 44,8 mg potasu, 1,0 mg cynku i 0,6 mg manganu [3]. Ponadto zasobne są w mucynę, która ma bardzo korzystny wpływ na śluzówkę żołądka, stront, witaminy z grupy B, żelazo, jod, magnez, mangan i antyoksydanty [1]. Okazuje się jednak, że nasiona mogą mieć bardzo zmienny skład, w zależności od kraju pochodzenia i stadium wzrostu rośliny [4].

Możliwe korzyści zdrowotne

Na wielu portalach internetowych czytamy na temat korzyści nasion Chia, np. że zawiera sporo białka, a ma go przecież zdecydowanie mniej niż mięso, że zawiera sporo substancji odżywczych, ale przecież ma ich zdecydowanie mniej niż choćby kasz gryczana, którą człowiek łatwiej strawi [8]. Można przeczytać o właściwościach antycukrzycowych, antystarzeniowych, wzmacnianiu kości i mięśni [1]. Odnosi się wrażenie, że wszystkie artykuły odnoszą się do tych samych walorów zdrowotnych, często powołując się na jedno badanie naukowe.

Nieman i wsp. przeprowadzili badanie na kobietach, które przez 10 tygodni spożywały 25 g mielonych nasion chia na dobę. W ich krwi poziom kwasów tłuszczowych ALA wzrósł o 58%, natomiast poziom kwasu EPA (który powstaje z ALA) o 39%. Jednak badanie nie wykazało istotnego wpływu na stany zapalne. Badanie przeprowadzone było z dwiema grupami kontrolnymi, z których jedna przyjmowała placebo, a druga całe ziarna (niezmielone). W tych dwóch grupach nie było różnicy w poziomie kwasów omega 3 [2]. W innym badaniu tego samego naukowca dawka 50 g nasion nie dała żadnych korzyści w postaci redukcji nadwagi, czy zmniejszenia powikłań chorób metabolicznych [6]. Inne badania również nie wykazały żadnych korzyści w odniesieniu do chorób kardiologicznych [5].

Możliwe skutki uboczne

Chia jest ziarnem, a jak wiemy w protokole autoimmunologicznym, który jest polecany osobom z chorobami autoimmunizacyjnymi ziaren się nie poleca ze względu choćby na lektyny, o których pisałam w dietetycznym ringu na temat roślin strączkowych. Zatem dość duża część osób powinna z nich zrezygnować. Kolejnym problemem może być wpływ Chia na gospodarkę hormonalną, o czym można przeczytać na blogach w komentarzach osób, które spróbowały terapii z nasionami. U niektórych z nich skróciły się cykle menstruacyjne przyśpieszając krwawienie i wydłużając je, a u innych miesiączka trwała nieprzerwanie, co może być związane z zaburzeniami gospodarki estrogenowej. Podejrzewa się, że chodzi o przewagę estrogenową, która często współistnieje z chorobami autoimmunizacyjnymi, endometriozą czy PCOS [1]. Przegląd badań naukowych nie wskazuje jednoznacznie korzyści ze stosowania nasion Chia, podkreślając jednocześnie, że bezpieczeństwo stosowania Chia jako środka spożywczego również wymaga dalszych badań. Podkreślono również, że olej tłoczony z nasion Chia jest wysoce niestabilny [4].

Podsumowanie

Niestety sporo badań nad właściwościami nasion Chia przeprowadzonych zostało na zwierzętach, w szczególności na szczurach, które to pod wpływem ich jedzenia miały korzyści zdrowotne. Jednakże należy podkreślić, że człowiek to nie szczur, a jego układ pokarmowy i rodzaj codziennego pokarmu są zupełnie inne. W przypadki nasion Chia brak jest jednoznacznych dowodów na walory prozdrowotne u ludzi [7], gęstość odżywcza nasion jest na niższym poziomie niż choćby nasion popularnej gryki, natomiast kwasy omega 3 są w postaci ALA, czyli muszą zostać przekonwertowane do DHA i EPA, które to są biodostępne dla ludzkiego organizmu. Przeszkodą jest również łuska, która uniemożliwia strawienie ziarna i skorzystanie z ewentualnych walorów. Chcąc czerpać składniki pokarmowe z wnętrza nasiona, należałoby je wykiełkować lub zmielić i zjeść natychmiast po zmieleniu. Należy też pamiętać o dużej podaży płynów, gdyż nasiona Chia mają ogromną zdolność do pęcznienia, co może również przyczynić się do kłopotów z przełykiem czy układem pokarmowym.

Piśmiennictwo

  1. Axe J., 7 Chia Seeds Benefits + Side Effects. https://draxe.com/chia-seeds-benefits-side-effects/ dostęp: 27-09-2016.
  2. Nieman D.C., Gillitt N., Jin F., Henson D.A., Kennerly K., Shanely R.A., Ore B., Su M., Schwartz S., Chia seed supplementation and disease risk factors in overweight women: a metabolomics investigation. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22830971 dostęp: 27-09-2016.
  3. Seeds, Chia Seeds, Dried Nutrition. Self Nutrition Data. http://nutritiondata.self.com/facts/nut-and-seed-products/3061/2 dostęp: 27-09-2016.
  4. Mohd Ali N., Yeap S.K., Ho W.Y., Beh B.K., Tan S.W., Tan S.G.The promising future of chia, Salvia hispanica L. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23251075 dostęp: 27-09-2016.
  5. de Souza Ferreira C., dd Sousa Fomes Lde F., da Silva G.E., Rosa G. Effect of chia seed (salvia hispanica l.) Consumption on cardiovascular risk factors in humans: a systematic review. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26545644 dostęp: 27-09-2016.
  6. Nieman D.C., Cayea E.J., Austin M.D., Henson D.A., McAnulty S.R., Jin F. Chia seed does not promote weight loss or alter disease risk factors in overweight adults. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19628108 dostęp: 27-09-2016.
  7. Ulbricht C., Chao W., Nummy K., Rusie E., Tanguay-Colucci S., Iannuzzi C.M., Plammoottil J.B., Varghese M., Weissner W. Chia (Salvia hispanica): a systematic review by the natural standard research collaboration. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20028328 dostęp: 27-09-2016.
  8. 8 reasons to start consuming chia seeds. http://bodynutrition.org/chia-seeds/ dostęp: 27-09-2016.

Artykuł napisała Iwona Wierzbicka dla Food Forum

Zamów prenumeratę Food Forum

Chia – pobierz całość w PDF

Uwaga – ważne informacje, przeczytaj zanim zastosujesz lub skopiujesz.

Autor

Podobne tematy

Czekoladki – idziemy w gości

Taki zwyczaj w Polsce, że jak w gości to ze słodkościami, jak dziękujemy to kupujemy czekoladki, jak na imieniny to z bombonierką, jak do dziecka to z toną słodyczy. Jak urodziny to tort, jak popołudniowa...

WIĘCEJ >

Jaką wodę najlepiej pić i ile pić wody?

Ciężko jednoznacznie powiedzieć jaką wodę pić, najważniejsze żeby po prostu pić. Optymalna ilość płynów na dzień to około 1,5 litra. (…)

WIĘCEJ >

Taka byłam – zdjęcia Iwony

Taka byłam i tak się zmieniałam. Zawsze uśmiechnięta choć na twarzy kompletnie inna. Podobno kobieta zmienną jest, a ja lubię (…)

WIĘCEJ >

Radio Opole – Obalamy Mity Dietetyczne

Iwona Wierzbicka dla Radia Opole o mitach dietetycznych, zaletach diety Paleo, o adaptacji człowieka do współczesnych warunków, gdzie żywność zmieniła się na gorszą jakościowo. Dowiedz się jakie produkty najlepiej wybierać oraz jak wpływa na organizm...

WIĘCEJ >

Pozostaw komentarz

Trzeba się zalogować, aby dodawać komentarze.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl